MarktRapport - week 33

Ontwikkelingen van deze week

Door het schenden van het eerder overeengekomen staakt-het-vuren door zowel de VS als Iran, nam het vertrouwen in een duurzame vrede af. De gasprijs daalde kortstondig met ongeveer 18% ten opzichte van het hoogste niveau toen de vooruitzichten op een mogelijk vredesakkoord leken te verbeteren. Maar inmiddels is de gasprijs opnieuw gestegen doordat er weinig vooruitgang lijkt te zitten in de vredesonderhandelingen en er daarnaast een nieuwe, zoveelste hittegolf in Europa in aantocht is, wat voor toename van de vraag naar elektriciteit en gas zorgt.  
 
Het feit dat de Straat van Hormuz de afgelopen vijf maanden (grotendeels) aanhoudend gesloten is zorgt voor aanzienlijke verstoringen in de wereldwijde LNG-aanvoer en hierdoor komt er nauwelijks LNG door deze belangrijke zeeroute. Als de situatie langer aanhoudt, zal dit naar verwachting de beschikbaarheid van LNG verder onder druk zetten en bijdragen aan verder oplopende gasprijzen. 

Onderhoud Noors gasveld 

Maandag (10 augustus) werd bekendgemaakt dat het Noorse gasveld Ormen Lange langer in onderhoud blijft dan eerder aangekondigd. De verwachting is nu dat deze werkzaamheden tot begin februari 2027 zullen gaan duren. Europa zal hierdoor naar verwachting ongeveer 1,1 miljard m³ minder gas geleverd krijgen uit Noorwegen. Nu de LNG-markt krapper is door de onrust in het Midden-Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz, is een stabiele aanvoer van gas uit Noorwegen erg belangrijk voor Europa. Het nieuws dat dit belangrijke gasveld nog een halfjaar in onderhoud blijft, had dan ook een negatief effect op de gasmarkt en zorgde voor verdere prijsstijgingen. 

Droogte en hitte door El Niño 

De aanhoudende droogte en hitte veroorzaken in Europa in toenemende mate problemen. In meerdere landen, voornamelijk in Oost-Europa, is de productiecapaciteit van kerncentrales teruggeschakeld of zijn centrales tijdelijk buiten gebruik gesteld vanwege een tekort aan rivierwater dat gebruikt wordt voor het koelen van de reactoren in de kerncentrales. Daarnaast kan op sommige locaties het opgewarmde koelwater niet langer worden geloosd, omdat de temperaturen van het rivierwater te hoog zijn. 

Waterkrachtcentrales ondervinden ook hinder van de droogte, waardoor de elektriciteitsproductie aanzienlijk lager ligt dan normaal. Hierdoor neemt de afhankelijkheid van centrales die veelal produceren op fossiele brandstoffen, zoals gasgestookte centrales, verder toe. Dit alles gaat gepaard met een toenemende vraag naar elektriciteit voor koeling als gevolg van de hitte. 
 
Ook de lage rivierstanden als gevolg van de droogte zorgen voor problemen in Europa; zo kunnen schepen in de Rijn veel minder lading vervoeren dan gebruikelijk. Tot op heden heeft dit vooralsnog niet tot problemen geleid bij de aanvoer van kolen, waardoor de kolenprijs nog steeds meebeweegt met de gasprijs.  

Spotmarkt 

De spotmarkt laat de afgelopen week een stabiel en voorspelbaar patroon zien. De laagste prijzen werden gedurende de middaguren genoteerd, wanneer de zonne-energieproductie het hoogst is. Op deze momenten lag de elektriciteitsprijs rond de 0 €/MWh. Hogere prijzen deden zich voor in de ochtenduren, voordat de zonneproductie volledig op gang kwam, en in de avond wanneer de zon ondergaat. De prijs in de avondpiek lag daarbij duidelijk hoger dan de ochtendpiek, met prijzen die gedurende de week uitkwamen tussen circa 170 en 190 €/MWh.

Vanavond (woensdag 12 augustus) is er een uitzonderlijke prijspiek zichtbaar van 461 €/MWh tussen 19:45 en 20:00 uur. Deze uitschieter wordt veroorzaakt door een zonsverduistering van ongeveer 90%, waardoor de productie van zonnepanelen in korte tijd sterk afneemt. Om dit productieverlies op te vangen zullen flexibele faciliteiten, voornamelijk gascentrales, snel extra vermogen moeten leveren, wat resulteert in een forse prijsstijging. 

Ontwikkeling energieprijzen in beeld

In de grafieken en jaarblokken ziet u de gevolgen van deze ontwikkelingen op de energiemarkt terug in de energieprijzen.